Trong một buổi diễn thuyết, một
giáo sư nổi tiếng mở đầu bài thuyết trình bằng cách giơ lên một tờ giấy 100 đô
la và hỏi:
Nếu tôi sẽ tặng tờ 100 đô la
này cho một trong số các bạn, có ai muốn nhận không? Nhiều cánh tay giơ lên
trong hội trường.
Giáo sư nói tiếp: Tôi sẽ tặng một
người, nhưng để tôi làm thế này đã nhé. Ông vò nhàu tờ đô la, rồi hỏi: - Còn ai
muốn lấy nó không? nhiều cánh tay vẫn đưa lên.
Giáo sư lại tiếp tục: - Nếu tôi
làm thế này thì sao? Ông ném tờ tiền giấy xuống chân mình, chà đạp một cách
không thương tiếc. Rồi ông nhặt nó lên, tờ 100 đô la trở nên nhàu nát và dơ bẩn.
Ông hỏi: - Còn ai muốn tờ 100 đô
la này không?”. Nhiều cánh tay vẫn giơ lên.
- Các bạn đã nghiệm ra bài học
giá trị này chưa? Dù đồng tiền này có bị vò nhàu hay giầy xéo, các bạn vẫn muốn
có nó bởi vì giá trị của nó không thay đổi và giảm đi. Nó vẫn là tờ 100 đô la.
- Giá trị con người trong cuộc sống cũng thế.
Lắm khi, chúng ta vấp ngã bị
chà đạp. Bị vùi dập do hoàn cảnh, do người khác gây ra, hay do sai lầm của
chính bản thân. Chúng ta cảm thấy mình thật bất hạnh và thiếu tự tin nhưng dù
có chuyện gì đã và đang xảy ra, bạn đừng bao giờ tự đánh mất giá trị của mình.
NHỮNG CÂU HỎI
Câu hỏi 1: “Vò nhàu 100 đô la nghĩa là gì? Đạo đức ở chỗ nào?”
Câu hỏi 2: “Chà đạp 100 đô la là nghĩa lý gì? Đạo đức ở chỗ nào?”
Câu hỏi 3: “Đại ý bài này nói đạo đức gì?”
Câu hỏi 4: “Một trăm đô la nguyên vẹn còn mới tinh chưa bị ô nhiễm
một vết bẩn nào, đó là tượng trưng giá trị gì?”
TRẢ LỜI NHỮNG CÂU HỎI
Trả lời câu hỏi 1: 100 đô la mới tinh có một giá trị nhất định phải mua được
bao nhiêu vàng bạc, đá quí hoặc mua được bao nhiêu đồ vật dụng, nhưng khi nó bị
vò nhàu trông nó không ngay thẳng như lúc còn mới, nhưng giá trị nó vẫn không mất,
vẫn mua sắm bao nhiêu vàng, bạc đá quí hoặc mua được bao nhiêu đồ vật dụng, y
như lúc nó còn mới xanh. Cho đến khi người ta bỏ nó dưới chân chà đạp, giầy xéo
tờ giấy 100 đô la làm cho nó nhàu nát và dơ bẩn, nhưng bây giờ giá trị của nó vẫn
không thay đổi vẫn mua những vàng bạc đá quí hoặc mua được bao nhiêu đồ vật dụng,
y như lúc nó còn mới xanh.
Một trăm đô la là tượng trưng
chỉ cho con người. Còn giá trị 100 đô la là tượng trưng chỉ cho giá trị tâm hồn
đạo đức của con người. Con người dù có bị mọi hoàn cảnh cuộc sống vò nhàu, chà đạp
giầy xéo hoặc bị mọi dục lạc vật chất cám dỗ danh lợi, tiền bạc, sắc đẹp
v.v..., nhưng phải giữ gìn tâm hồn trong sạch đạo đức đừng để tâm hồn ô nhiễm,
chỉ cần ô nhiễm một chút là đã đánh mất giá trị con người.
Đánh mất giá trị con người là đánh
mất đạo đức. Cho nên giá trị tâm hồn đạo đức rất quan trọng. Ví dụ: Một người
phụ nữ làm nghề vũ nữ, nhưng không bán dâm, người phụ nữ ấy không mất giá trị
phụ nữ. Còn ngược lại làm vũ nữ mà bán dâm thì mất giá trị người phụ nữ. Một người
nghèo đói nhưng không gian tham, trộm cắp, cướp giựt của người khác, chỉ nhận của
người khác cho, người như vậy là không mất giá trị con người. Một người vợ cũng
như một người chồng đều giữ lòng chung thủy không gian dâm với người khác là
không mất giá trị con người, ngược lại là làm mất giá trị con người.
Mất giá trị con thì người thì
có khác gì là con thú vật. Có đúng như vậy không quý vị? Vò nhàu 100 đô la có
nghĩa là làm cho 100 đô la mất giá trị, nhưng giá trị 100 đô la không mất, tuy
tờ giấy đô la bị nhàu một chút thôi. Cũng giống như một người kia bị người khác
mạ lị, mạt sát, bị nói xấu vv... nhưng người kia vẫn giữ im lặng, không chửi mắng
lại người đã chửi mắng mình. Đó là đức hạnh hiếu sinh nhẫn nhục, người có đức hạnh
hiếu sinh nhẫn nhục là không bị đánh mất giá trị của một con người cũng như 100
đô la bị vò nhàu nhưng giá trị của nó vẫn là 100 đô la.
Trước cảnh bị người khác nói xấu,
mạ li, mạt sát, chửi mắng, bằng cách dựng lên những hình ảnh hoặc ngôn ngữ hung
ác để mọi người tin theo, nhưng người ấy vẫn im lặng như Thánh, không nói một lời,
không minh oan một điều gì, luôn luôn giữ gìn một lòng yêu thương người đối xử
với mình rất tệ hại. Trước cảnh người khác chửi mắng mình mà biết giữ gìn đức
nhẫn nhục im lặng không nói một lời nào thì giá trị con người rất tuyệt, thế lại
biết im lặng như Thánh, mà lại còn biết thương người chửi mình thì đức hạnh hiếu
sinh còn tuyệt vời hơn đức nhẫn nhục nữa. Phải không quý học viên?
Trả lời câu hỏi 2: Chà đạp 100 đô la có nghĩa làm cho 100 đô là tan nát
không còn giá trị, nhưng cuối cùng 100 đô la tuy có dơ bẩn nhàu nát nhưng giá
trị của nó vẫn là 100 đô, không mất mát một chút nào.
Trong cuộc đời chúng ta cũng vậy,
khi vấp ngã bị chà đạp, bị vùi dập do hoàn cảnh, do người khác gây ra, hay do
sai lầm của chính bản thân mà quên mất đạo đức nhân bản – nhân quả làm người, để
trở thành người hung dữ đụng ai cũng đánh đập la hét chửi mắng, gặp vật gì của
ai bỏ hơ hỏng là vội trộm cắp lấy, hoặc nói dối, chuyện không nói có, chuyện có
nói không, uống rượu say xỉn, sinh ra tà dâm người này người khác. Đó là những
người tự đánh mất giá trị đạo đức con người.
Ngược lại khi vấp ngã bị chà đạp,
bị vùi dập do hoàn cảnh, do người khác gây ra, hay do sai lầm của chính bản
thân, nhưng vẫn giữ đạo đức hiếu sinh lúc nào cũng biết thương người, thương tất
cả sự sống của muôn loài, biết tha thứ mọi lỗi lầm của kẻ khác dù những người đã
cố ý hại mình, chửi mắng mình, nói xấu mình v.v... Đó là những người không mất
giá trị.
Trả lời câu hỏi 3: Đại ý bài này nói về giá trị của một con người khi đứng
trước mọi tình trạng, mọi cảnh huống như thế nào vẫn không đánh mất lòng thương
yêu của mình (đức hiếu sinh) đối với sự sống trên hành tinh.
Người có lòng yêu thương trước
hoàn cảnh nào thà chịu chết chớ không giết hại và ăn thịt chúng sinh; người có
lòng yêu thương sự sống trước hoàn cảnh nào thà chịu nghèo đói, chứ không bao
giờ lấy của không cho; người có lòng yêu thương sự sống, trước hoàn cảnh nào
thà chịu khổ chia sẻ ngọt bùi có nhau, chớ không bẻ gánh sang ngang; người có
lòng yêu thương sự sống trước hoàn cảnh nào thà chịu chết chứ không nói dối lường
gạt người khác; người có lòng yêu thương sự sống trước hoàn cảnh nào thà chịu bị
đánh đập, chửi mắng ,ngu si có khi bị giết cũng không bao giờ uống rượu và ăn
thịt chúng sinh. Cho nên đạo đức hiếu sinh là một đạo đức tuyệt vời làm cho giá
trị con người mãi mãi trường tồn. Bởi, chỉ có lòng yêu thương mới đem lại bình
an cho sự sống trên hành tinh này và giá trị con người bất diệt. Đạo đức HIẾU
SINH là đạo đức thứ nhất của Phật giáo nên nó quan trọng và lợi ích rất lớn với
loài người.
Trả lời câu hỏi 4: Một trăm đô la nguyên vẹn còn mới tinh chưa bị ô nhiễm
một nét nhăn, một vết bẩn nào, đó là tượng trưng giá trị một con người chưa phạm
năm giới đức:
1-
Không nên giết hại và ăn thịt chúng sinh.
2-
Không nên tham lam lấy của không cho.
3-
Không nên có chồng vợ còn gian dâm với người khác.
4-
Không nên nói dối, chuyện có nói không, chuyện không nói có.
5- Không nên uống rượu, rượu là
một chất độc dược.
Trong năm đức hạnh này, nếu một
người chỉ cần phạm một giới đức này mà thôi, thì giá trị con người cũng bị mất,
huống là đã phạm luôn cả năm đức thì còn gì để nói đến con người này nữa, nhân
tính họ đâu còn chỉ còn chờ cơ hội là nó bộc phát tàn sát giết hại như một loài
thú dữ, quỷ dữ.
Quý học viên có tin không? Nếu không tin thì quý vị
hãy xem báo chí, truyền hình tin tức thế giới. Những trận chiến Hồi giáo ở các
nước Trung Đông và những cuộc khủng bố thường xảy ra khắp nơi trên thế giới. Có
phải đó là ác quỷ không?
