Friday, 21 October 2011

ĐỨC NHẪN NHỤC, TÙY THUẬN VÀ BẰNG LÒNG

ĐỨC NHẪN NHỤC

Trước tiên một người muốn tu theo Phật giáo còn trong chiếc áo người cư sĩ thì hằng ngày phải tu tập đức hạnh nhân bản – nhân quả sống không làm khổ mình, khổ người và khổ tất cả chúng sinh. Muốn sống đạo đức như vậy thì nên lấy năm đức của Phật giáo mà làm nền tảng cho sự sống:

1- Đức Hiếu Sinh
2- Đức Ly Tham
3- Đức Chung Thủy
4- Đức Thành Thật
5- Đức Minh Mẩn

Khi muốn sống đúng được năm đức hạnh này thì phải học tập để biết cách sống với mọi người bằng sự thể hiện đức hạnh NHẪN NHỤC. Bởi vì trong cuộc sống thường chung đụng với mọi người nên có nhiều ác pháp xảy ra. Ác pháp xảy ra thường mang đến sự khổ đau cho loài người.

Muốn ngăn chặn những sự đau khổ này thì phải diệt trừ ác pháp. Ác pháp đầu tiên thì chỉ có đức hạnh NHẪN NHỤC mới dẹp trừ được mà thôi. Khi ác pháp được dẹp trừ thì trong cuộc sống hằng ngày của chúng ta mới có sự bình an, yên vui.

Trong cuộc sống dù gặp muôn vàn ác pháp như thế nào thì đức hạnh NHẪN NHỤC sẽ giúp cho quý vị thoát ra mọi nỗi khổ đau. Vì vậy hạnh nhẫn là hàng đầu trong sự tu tập theo Phật giáo, nó là phong cách sống cao thượng hơn mọi người, quý vị cần nên nhớ điều đó.

Người sống với đức nhẫn nhục là sống không làm khổ mình, khổ người, quý vị có thấy điều này không? Ai sống được với đức nhẫn nhục là nâng cao sự sống của mình ngang hàng với những Thánh nhân. Bởi vậy muốn làm Thánh mà không sống được với đức nhẫn nhục thì không thể làm Thánh được. Những bậc Thánh hơn người là những người biết sống với đức nhẫn nhục, tùy thuận, bằng lòng.

Trong cuộc sống này nếu ai biết sống nhẫn nhục là người biết sống đem lại sự an vui cho mình và mọi người. Vì đức hạnh nhẫn nhục luôn luôn không làm khổ mình khổ người.
Sống hạnh nhẫn nhục như thế nào?

1- Người ta chửi mình, mình không nên chửi lại. Đó là hạnh nhẫn nhục.
2- Người ta đánh mình, mình không nên đánh lại. Đó là hạnh nhẫn nhục.
3- Người ta nói dối không thật nhưng mình không nên chỉnh sửa sai những điều đó, vì chỉnh sửa sai những điều đó người ta sẽ xấu hổ sinh thù oán.
4- Người ta nói nặng lời với mình, những lời nói thô lỗ mình không nên nặng lời và dùng những lời nói thô lỗ với họ. Vì dùng những lời nói qua lại như vậy chẳng khác nào như chửi mắng nhau. Đó không phải là đức hạnh nhẫn nhục.
5- Người ta nói xấu mình nhưng mình không nói xấu lại. Đó là dức hạnh nhẫn nhục.
6- Người ta hay tranh luận hơn thua với mình thì mình nên tránh không nên tranh luận hơn thua với họ, vì tranh luận hơn thua như vậy là thiếu đức nhẫn nhục.
7- Người nói đúng nói sai mình chỉ biết làm thinh không nói đúng sai, nói phải, nói trái mặc dù chúng ta biết rất rõ đúng sai phải trái nhưng không phê phán ai cả. Đó là hạnh nhẫn nhục.
8- Người ta cho mình ăn cái gì thì mình ăn cái nấy không chê dỡ hay khen ngon. Đó là hạnh nhẫn nhục.

ĐỨC TÙY THUẬN

Bản thân sống ở đời ai cũng biết tùy thuận lẫn nhau thì làm sao có sự bực mình, tức giận, buồn phiền, khổ đau v.v.. Gia đình vợ chồng không biết tùy thuận lẫn nhau thì không tránh cơm không lành, canh không ngọt, lúc nào cũng sống trong cảnh bất an. Xã hội mọi người biết tùy thuận nhau thì không tranh đua hơn thiệt, cao thấp, không so đo giàu nghèo, sang hèn thì không bao giờ có xung đột và chiến tranh thì xã hội sẽ có trật tự, an ninh.

Đức hạnh TÙY THUẬN là một đức hạnh giúp cho loài người sống bình an yên vui. Vì thế, nó có một giá trị rất lớn cho đời sống con người cùng sống chung nhau trên hành tinh này.

Dùng danh từ TÙY THUẬN thì người ta hiểu nghĩa một cách lờ mờ, không sâu sắc bằng chúng ta đưa ra những hành động cụ thể tùy thuận như:

1- Kinh sách Đại Thừa dạy cúng bái cầu siêu, cầu an. Vậy mình cũng nên TÙY THUẬN tụng niệm cầu siêu, cần an để quý thầy Đại Thừa khỏi nghi ngờ, nhưng mình sẽ dùng pháp ly dục ly bất thiện pháp tu tập thì có ai biết đâu.
2- Mình TÙY THUẬN ngồi thiền như các thầy bên Thiền Đông Độ, nhưng mình cứ tu theo pháp môn của Phật dạy ly dục ly ác pháp thì có ai biết đâu.
3- TÙY THUẬN nhưng không bị lôi vào ác pháp. Có một người bạn mời chúng ta đến ăn giỗ, chúng ta sẵn sàng đến. Trong bữa ăn dọn lên toàn là thực phẩm thịt cá, mọi người đều cầm đũa ăn ngon lành, chúng ta cũng vậy nhưng lại toàn ăn rau cải chớ không hề ăn một miếng thịt nào cả. Đó là trong khi chúng ta TÙY THUẬN với bạn bè nhưng họ không, còn mình là người giữ gìn đức HIẾU SINH.
4- Người sống với đức hạnh TÙY THUẬN là người biết sống hòa hợp với mọi người mà không làm khổ mình khổ người.
5- Đức hạnh TÙY THUẬN là một hành động sống đạo đức trong muôn ngàn hành động sống đạo đức khác không làm khổ mình khổ người và khổ chúng sinh.
6- Ai sống biết TÙY THUẬN là biết đem lại sự an vui cho mình cho người trong cuộc sống.
7- Người biết sống trong gia đình cũng như ngoài xã hội đều phải lấy đức TÙY THUẬN mà sống thì gia đình trong ấm ngoài êm, còn xã hội thì có trật tự an ninh.
8- Trong xã hội mọi người ai cũng biết sống TÙY THUẬN thì xã hội ấy là thiên đàng.
9- Người biết sống TÙY THUẬN là người luôn luôn có nụ cười trên môi, tâm hồn họ lúc nào thanh thản, an lạc và thường hoan hỷ với mọi người.
10- Người biết sống TÙY THUẬN là người ít bệnh tật tai nạn, cuộc sống thường được an vui hạnh phúc.
11- Bởi vậy đức TÙY THUẬN là một đức hạnh cao thượng đối với mình với người không bao giờ làm khổ ai.

ĐỨC BẰNG LÒNG

BẰNG LÒNG là một đức hạnh xả tâm cao nhất trong Phật giáo, vì có BẰNG LÒNG tâm mới có an vui. Bằng lòng tức là vui lòng chứ không phải bằng mặt nghĩa là vui lòng trước mặt mà sau lưng thì không vui. BẰNG LÒNG ở đây là vui lòng chấp nhận mọi ý kiến và việc làm của người khác không có chút gì còn chướng ngại trong lòng. Bằng lòng tức là chấp nhận và vui vẻ.

Một người luôn luôn giữ gìn được tâm BẰNG LÒNG thì người ấy sống không còn chút gì đau khổ trong lòng. Cho nên cuộc sống chung đụng với mọi người mà người biết sống với đức hạnh BẰNG LÒNG thì người ấy không còn bị những ác pháp làm đau khổ, không còn bị các chướng ngại pháp làm khổ đau.

Tóm lại trong xã hội loài người mà mọi người, ai ai cũng đều biết sống đối xử với nhau bằng những hành động thân, miệng, ý luôn luôn thể hiện đức hạnh: NHẪN NHỤC, TÙY THUẬN và BẰNG LÒNG thì thế gian này yên vui và hạnh phúc biết bao!!!

Thấy biết rõ ba đức hạnh NHẪN NHỤC, TÙY THUẬN va BẰNG LÒNG này sẽ đem lại sự lợi ích rất lớn cho loài người. Cho nên chúng tôi thường ước nguyện sao cho mọi người, thấu hiểu sự sống của mọi người rất quý báu vô cùng, ước mong mọi người hãy vì sự sống chung nhau trên hành tinh này mà diệt trừ lòng ích kỷ nhỏ hẹp của mình để sống vì mọi người, sống vì mọi người không phải là lời nói suông mà bằng cả hành động.

Sống vì mọi người là sống vì sự sống của mình và của những người khác để cùng nhau xây dựng một xã hội bình an, yên ổn bằng tình thương cho nhau chân thật. Ba đức hạnh này là ba đức hạnh của người tại gia, xin quý vị cố ghi khắc trong tim, vì những lời dạy này là để cho những người tại gia có một lối sống cao thượng, sống vì yêu thương mình và mọi người.

Đạo Phật là một tôn giáo dạy đạo đức cho con người, sống như thế nào để được bình an, yên vui và hạnh phúc, chớ không phải dạy thần thông biến hóa tàng hình kêu mưa, gọi gió v.v.. mà cũng không phải dạy cầu cúng, tụng kinh, niệm chú hoặc niệm Phật cầu tha lực. Cho nên mục đích của đạo Phật ra đời là dạy cho con người sống sao cho xứng đáng làm con người, nhất là những người còn sống tại gia đình, phải đối xử với ông bà, cha mẹ, cô bác, anh chị em v.v.. như thế nào để không làm khổ mình khổ người và chúng sinh. Tức là phải biết đem sự sống đạo đức hòa hợp cùng mọi người, phải biết nhẫn nhục, tuỳ thuận và bằng lòng trong mọi nghịch cảnh.

Còn riêng phần người xuất gia thì hãy xem phần tiếp nối dạy sau đây chúng tôi sẽ giảng dạy từng pháp môn tu tập oai nghi chánh hạnh trong giai đoạn mới bắt đầu từ người tại gia ra khỏi nhà thế tục để rồi trở thành người xuất gia. Bởi vậy bắt đầu vào chùa trước khi xin xuất gia thì phải tu học pháp nào trước, pháp nào sau. Trong khi đó phải được một vị thầy tu chứng đạo hướng dẫn và phải cố gắng siêng năng lần lượt tu tập.

Tu tập phải đạt kết quả ở pháp này xong thì mới tu tập ở pháp khác, nếu chưa có kết quả thì tu tập chừng nào có kết quả rồi mới tu tập pháp môn cao hơn. Về giới luật cũng vậy, khi giới luật đức hạnh này giữ trọn vẹn thì mới giữ gìn giới luật đức hạnh khác, chứ không phải ôm đồm tất cả giới luật mà giới nào cũng vi phạm. Pháp tu tập cũng vậy, pháp nào phải tu cho xong pháp nấy chớ không phải pháp nào cũng tu tập. Pháp nào cũng tu tập là tu tập chung chung. Tu như vậy chẳng có kết quả gì rất uổng công tu tập mà còn phí thời gian vô ích.


(trích từ sách "Phật Giáo Có Đường Lối riêng" tại đây)
 Đức nhẫn nhục, tùy thuận và bằng lòng có thể đọc tiếp tại đây.

Wednesday, 19 October 2011

Tâm Bất Động

Vạn cảnh đang lay động
Tùy cảnh tâm an vui
Nhờ cảnh tâm vô trụ
Không buồn cũng không vui

(Trưởng lão Thông Lạc)

Thursday, 13 October 2011

Người Hạnh Phúc Nhất


Người hạnh phúc nhất là người biết cho đi hạnh phúc của mình. Hạnh phúc là khi con người có tiền vàng bạc, đồ trang sức, của cải, nhà cửa, xe mới, thức ăn ngon, quần áo đẹp, các vật chất khác, đi du lịch, tình yêu, sự hiểu biết, thời gian, sự thanh thản, lòng yêu thương, sự tha thứ, sức khỏe, cơ thể nguyên vẹn, ... Ví dụ:

  1. Cho đi những gì mình thích nhất: đem tặng mọi người những món ăn ngon, nước uống ngon, những vật đẹp, bền, tốt, có giá trị mà mình thích. Chỉ cần biết ai thích những gì mình có thì sẽ không tiếc rẻ, lập tức cho ngay kể cả những đồ trang sức bằng vàng kim cương hột xoàng, vòng mã não,…

  1. Cho đi hạnh phúc của mình: đó là tình yêu. Ở đời sẽ có những chuyện tình tay ba, người biết hy sinh hạnh phúc của mình sẽ không bao giờ ghen tuông, giận dữ, trả thù mà ngược lại biết tự rút lui, chúc phúc cho 2 người kia. Bởi vì họ hiểu được hạnh phúc là gì, hạnh phúc không phải là sự chiếm hữu mà là sự cho đi, hạnh phúc là khi thấy được người mình yêu thương hạnh phúc, chỉ cần thấy người mình yêu thương hạnh phúc thì họ cũng hạnh phúc, do vậy họ sẵn sàng nhường nhịn hy sinh người mình yêu thương cho người khác, đó mới chính là lòng thương yêu cao thượng.

  1. Người hạnh phúc là người biết chia sẽ những cam khổ, khó khăn hoạn nạn của mọi người. Ví dụ như khi biết người thân bạn bè khó khăn không có tiền trả tiền nhà hay trả tiền thuê nhà, họ sẽ sẵn sàng giúp đỡ trả tiền thuê nhà cho bạn hoặc là cho người bạn sống trong gia đình mình mà không lấy bất kỳ một đồng xu nào.

  1. Chia sẻ những hiểu biết, kinh nghiệm xương máu, những bài học quý giá mà mình đã tốn bao thời gian có được, hoặc những bí quyết làm ăn, bí quyết nấu ăn, bí quyết sản xuất ra sản phẩm nào đó, hoặc những gì mình phát minh và sáng chế ra được. Những người này sống không ích kỷ cá nhân mà luôn biết đem niềm vui đến cho người. Mục đích sống của họ là biết đem những thông minh trí tuệ của mình biến thành sản phẩm phục vụ mọi người. Khi đã có sản phẩm thì họ không ngần ngại, không che dấu, ngược lại họ luôn mở lòng ra chia sẻ tất cả khi có ai cần đến dù là một người.

  1. Người hạnh phúc nhất là người biết quý trọng những gì người khác hay loài vật khác quý trọng từ vật chất cho đến tính mạng. Cái mà con người cũng như bao nhiêu loài vật khác quý trọng đó là sự sống. Ai cũng tham sống sợ chết. Cớ sao con người lại nuôi mạng sống của mình bằng sự sống của các loài vật khác. Chính vì hiểu được như vậy chúng ta nên quý trọng sự sống của mọi người và muôn loài vật khác, không nên làm hại ai, đánh ai, giết ai, ăn thịt ai hay bất kỳ loài vật nào. Ngược lại còn bảo vệ sự sống của muôn loài vạn vật, tìm mọi cách bảo đảm sự sống tốt nhất, cung cấp thức ăn thực phẩm nhà cửa chổ trú cho muôn loài vạn vật. Cuộc sống của họ luôn cẩn thận từ bước chân tránh không giẫm đạp lên các loài vật, trước khi cầm, nắm bất cứ vật gì họ đều quan sát có các loài vật nhỏ trên đó hay không để tránh không phạm phải, trước khi ngồi, nằm họ đều quan sát trên ghế hay giường có loài vật nào không, v.v… Kể ra thì rất nhiều, tóm gọn lại những người như vậy là người có đức hiếu sinh đa hướng.

  1. Biết quý trọng tài sản vật chất của người là người không bao giờ tham lam trộm cắp. Ai cũng quý những tài sản vật chất của mình, vậy cớ sao mình lại lấy cắp vật của người khác. Người biết quý trọng mọi đồ vật của người khác là người biết tôn trọng người khác.

  1. Người hạnh phúc nhất là người biết cho đi những thứ quý giá nhất mà mình có như nhà cửa, xe, v.v… những thứ mắc tiền, những thứ có thể bán được. Nhưng họ không làm như vậy. Thường chúng ta chỉ thấy nghe nói đến những trường hợp như trên xảy ra trong gia đình dòng tộc, cha để lại tài sản thừa kế cho con cái hoặc cháu, vợ cho chồng, chồng cho vợ hay là bà con thân thít nhau. Nếu như lòng thương yêu được trải rộng ra đến muôn người không thân khác thì người làm được như vậy thật là hiếm và là một người cao thượng. Sự cao thượng đó sẽ là nguồn hạnh phúc nhất của họ.

  1. Cái hạnh phúc mà con người khó làm được nhất và không ngờ đến đó là biết cho đi sự nhẫn nhục, tùy thuận và bằng lòng, nó là vô hình, nhưng lại là thứ có thể đem hạnh phúc đến cho muôn người, muôn gia đình, chính nó sẽ dập tan mọi sóng gió, mọi tranh chấp, mọi hận thù, mọi nghi ngờ, mọi sân giận, chính nó là chìa khóa giữ gìn hạnh phúc. Đó là 3 đức hạnh luôn đi chung với nhau: nhẫn nhục, tùy thuận và bằng lòng.

Chỉ có người hiểu rõ được 3 đức này mới sống trọn vẹn được và không bị ức chế. Họ hiểu và sống được vì họ sống với lòng thương yêu chân thật. Chỉ khi có lòng thương yêu chân thật thì sự nhẫn nhục mới không bị ức chế, sự tùy thuận không có sân hận và luôn vui vẻ bằng lòng.

Đó là họ luôn tùy thuận theo ý kiến, lời nói và việc làm của mọi người. Không bao giờ làm trái ý người. Không bao giờ bảo vệ ý kiến của mình mà ngược lại chỉ sống theo ý kiến, lòi nói và việc làm của người. Tại sao vậy? Vì ai cũng thích mình đúng, ai cũng thích người khác làm theo ý của mình. Khi được thỏa mãn như vậy thì ai cũng luôn cười vui vẻ, hạnh phúc và không lo lắng. Hiểu được điều này, chúng ta chỉ cần dẹp bỏ bản ngã của mình, đừng cho là mình đúng nữa, đừng bảo vệ ý kiến của mình nữa, đừng bắt người khác làm theo ý của mình nữa, đừng cố chấp theo những gì mình nghĩ, mình biết nữa. Hãy sống theo ý của mọi người dù là ý kiến của một em bé. Người vui là mình vui, cái vui đó sẽ mãi mãi theo mình đến suốt đời.

  1. Cái quý giá của hạnh phúc còn là sự tha thứ. Khi chúng ta biết tha thứ cho những lỗi lầm của người khác thì trái tim của chúng ta tràn đầy hạnh phúc. Người biết tha thứ bỏ qua là người đầy bao dung rộng lượng, là người cao thượng, có trái tim đầy nhân ái. Dù cho ai hay loài vật nào làm hại đến mình, đến người thân của mình, mình vẫn luôn mở rộng vòng tay ra tha thứ cho họ, không truy cứu, không trả thù, không giận dữ, không truy tố, không kiện tụng. Hơn thế nữa họ sẵn lòng giúp đỡ những người đã từng hại mình khi biết những người đó đang gặp khó khăn.  
  2. Người hạnh phúc trong những người hạnh phúc nhất đó là người biết buông xả tất cả. Cuộc sống của họ luôn bất động thanh thản an lạc và vô sự. Không còn tham muốn điều gì, luôn yêu thương  và tha thứ, luôn nhường nhịn, khiêm tốn, không sân giận bất cứ ai,  luôn cung kính và tôn trọng mọi người, thành thật, sẵn sàng chia sẻ những gì mình có, sống đời sống ly dục, ly ác pháp, luôn sống trong thiện pháp,...Tóm lại, đời sống của họ không làm khổ mình, khổ người và khổ tất cả các loài vật khác.

Ý nghĩa của hạnh phúc không chỉ là khi mình đạt được điều gì, mà còn là sự cho đi, cho đi tất cả từ những gì mình có đến những gì mình yêu thích, cho đi cái ngã của mình, cho đi lòng thương yêu chân thật. “Cho tức là Nhận” câu nói này rất đúng và là phương châm trong cuộc sống của bao nhiêu người từ đông sang tây, từ bắc xuống nam. Chính nó là chìa khóa mang niềm vui và hạnh phúc đến cho muôn người và muôn loài vật trên hành tinh này. Sự “cho đi” không thể diễn tả bằng vài dòng như trên, chúng có thể rất nhiều rất nhiều, đa dạng và biến hóa, ngắn gọn chỉ có thể diễn tả rằng: Người hạnh phúc nhất là người biết cho đi hạnh phúc của mình. Hạnh phúc của mình có thể rất nhiều từ của cải vật chất, thời gian, công sức, lời nói ái ngữ, những hiểu biết kinh nghiệm, sự tha thứ, sự bằng lòng và cả chính tình yêu hạnh phúc của mình.

Để có được hạnh phúc thật sự thì “lòng yêu thương chính là mấu chốt của mọi vấn đề. Có được lòng thương yêu thì từ đó sẽ sản sinh ra muôn ngàn đức hạnh khác mang niềm vui và hạnh phúc đến cho mình, cho người và muôn loài vạn vật.

Đức nhẫn nhục, tùy thuận và bằng lòng các bạn có thể tham khảo tại đây, và tại đây.

Wednesday, 12 October 2011

Buông Xuống


Buông xuống đi, buông xuống đi
Vạn pháp vô thường buông xuống đi

Ai hiểu rõ được 2 chữ “Vô Thường” của vạn vật trên thế gian này thì sẽ dễ dàng sống một đời sống buông xả, buông xả tất cả không tiếc một vật gì, kể cả mọi sự hiểu biết, nghề nghiệp. Cái khó nhất đối với con người là buông bỏ những hiểu biết. Ai cũng cho là mình đúng, người khác sai. Ai cũng bị dính mắc vào những hiểu biết, tự đánh giá, nhận xét mọi tư tưởng của người khác đúng sai.

Khi hiểu được rằng mọi pháp là vô thường thì chúng ta còn gì để mà đánh giá đúng sai nữa. Vạn pháp đều do duyên hợp lại thì thành, hết duyên thì tan. Vậy hỏi bao nhiêu duyên để đủ mà hợp, bao nhiêu duyên đủ để tan?

Không ai chắc chắn xác định có con số  cụ thể nào để đủ duyên. Do vậy những đúc kết hiểu biết, những kinh nghiệm, những kết luận, những chứng minh trong khoa học, những truyền thuyết, những giáo điều trong tôn giáo, v.v…đều là một trong những duyên cần có. 

Dù biết được như vậy chúng ta cũng không thể tuyệt đối khẳng định hay kết luận rằng những điều đó sẽ đưa đến một kết quả khả quan nào. Bởi vì làm sao chúng ta biết chắc được còn cần đủ những điều kiện (duyên) nào nữa để có một kết quả mỹ mãn, một thành công hay một điều đang mong đợi. Tuy vậy chúng ta vẫn phải tôn trọng ý kiến, kinh nghiệm, hiểu biết của người khác và những chứng minh  của khoa học.

Ai hiểu được lý nhân duyên này thì có lẽ sẽ không còn chấp hay dính mắc vào bất kỳ cái gì, chuyện gì còn là của ta nữa, ngược lại họ sẽ buông xuống hết, không còn tranh luận đúng sai với ai, không còn nhận xét đánh giá, phê bình hay nói lên ý kiến nào cả, vì họ đã không còn cho rằng có cái gì là “của mình” trên đời này nữa.

Khi hiểu rõ như vậy họ sẽ sống “nhẫn nhục, tùy thuận và bằng lòng” theo ý kiến, yêu cầu, việc làm hay lời nói của người khác để làm cho người vui, và lấy niềm vui và hạnh phúc của người làm niềm vui và hạnh phúc cho mình.

Họ luôn chấp nhận, tiếp nhận, lắng nghe mọi lời nói, việc làm và tôn trọng ý kiến của người khác. Không sống theo ý kiến của mình.

Vậy tùy thuận là tùy thuận những gì? Tùy thuận là tùy thuận những điều thiện, chứ không tùy thuận những việc ác. Tùy thuận theo nhưng không để lôi cuốn. Người sống có đức tùy thuận phải có trí tuệ tư duy xem những tùy thuận đó có làm khổ mình, khổ người và khổ muôn loài vạn vật khác không, nếu có thì không tùy thuận, nếu không thì mới tùy thuận. Có tư duy như vậy mới gọi là chánh tư duy, ngược lại là tà tư duy.

Tóm lại khi hiểu rõ mọi pháp là do duyên hợp, là vô thường thì chúng ta buông xuống tất cả, không chấp vào hay dính mắc vào bất kỳ chuyện gì, sống biết nhẫn nhục, tùy thuận và bằng lòng thì cuộc sống của chúng ta sẽ luôn tìm thấy niềm vui và hạnh phúc trong cuộc sống này.

Xin mời các bạn đọc tiếp bài: "Sống Một Mình Như Con Tê Ngưu""Vô ngã ác pháp, hữu ngã thiện pháp"
 

Monday, 10 October 2011

Giàu Nghèo Do Chính Mình




Trong cuộc sống có người sinh ra trong gia đình giàu, có người sinh ra trong gia đình nghèo, có người được ăn học đầy đủ thì trở nên giàu, có người được ăn học đầy đủ nhưng vẫn nghèo, có người không được ăn học vẫn giàu, có người không ăn học vẫn nghèo, có người sống ở thành thị, nông thôn thì giàu, có người sống ở thành thị, nông thôn thì nghèo, trong mọi dân tộc đều có người giàu người nghèo, có người mê tín thì giàu, có người mê tín thì nghèo, có người không mê tín thì vẫn giàu, có người không mê tín thì nghèo, người càng nghèo thì càng mê tín, v.v…

Có phải do tôn giáo chăng? 

Không phải do tôn giáo. Bằng chứng là trong tất cả mọi tôn giáo đều có người giàu người nghèo. Hơn nữa, dễ nhận ra rằng người nghèo tụng kinh, đọc kinh, cầu nguyện còn nhiều hơn người giàu mà vẫn nghèo!!!

Vậy thì giàu nghèo do đâu? Xin thưa, giàu nghèo do đời sống đạo đức của từng người.

Cuộc sống con người từng khắc đều bị ảnh hưởng bởi từng hành động, lời nói và ý nghĩ hằng ngày. Chính từng hành động, lời nói và ý nghĩ là nhân tạo ra quả trong tương lai. Ai gieo nhân thiện thì sẽ gặt quả thiện, ai tạo nhân ác thì sẽ gặt quả ác. Trên đời này không có gì là tự nhiên cả, không thể tự nhiên giàu có, tự nhiên nghèo, tự nhiên bị tai nạn, tự nhiên bị bệnh, tự nhiên bị chết, tự nhiên có người giúp đỡ, tự nhiên gặp may mắn, tự nhiên hết bệnh, tự nhiên sống lại, v.v…

Người nắm rõ quy luật nhân quả thì người đó sẽ làm chủ cuộc sống của mình. Nhân quả không phải là số mệnh hay định mệnh. Nhân quả rất công bằng không thiên vị ai, nhân quả có thể chuyển đổi được, do vậy cuộc đời của con người đều có thể thay đổi từ nghèo thành giàu có, chỉ cần nắm vững quy luật nhân quả, biết rõ nhân gì cho ra quả gì thì cuộc sống này trong bàn tay con người.

Vậy ai có thể cho ta biết chính xác về nhân quả. Khái niệm nhân quả được biết rộng rãi trong Phật học. Sau khi đức Phật Thích Ca tu xong, Ngài hiểu rõ cuộc sống của con người không chạy khỏi nhân quả, sống trong nhân quả, sanh ra từ nhân quả và chết với nhân quả. Do hiểu rõ như vậy mà Ngài đã khuyên con người sống theo 5 đức hạnh để có một cuộc sống an vui và hạnh phúc, đó là đức hiếu sinh, đức ly tham, đức chung thủy, đức thành thật và đức minh mẫn.

Người sống đạo đức là người luôn có suy nghĩ thiện, nói lời nói ái ngữ, làm hành động thiện. Người sống có đạo đức chắc chắn cuộc sống của họ luôn hạnh phúc đầy đủ.

 Đạo đức được định nghĩa là suy nghĩ, lời nói và việc làm "không làm khổ mình, khổ người và khổ chúng sinh". Tất cả đều xuất phát từ lòng thương yêu sự sống. Khi biết sống thương yêu thì con người sống không ích kỷ tham lam, ngược lại còn biết chia sẻ, bố thí, tôn trọng người không bao giờ khinh rẻ người khác.

 Hiểu rõ nhân tố nào tạo ra quả giàu nghèo hạnh phúc thì chúng ta hãy chú ý trao dồi tâm ý thiện hằng ngày:
  • Không sống ích kỷ, bủn xỉn, keo kiệt, không tham lam trộm cắp, dù là một vật nhỏ như cây kim.
  • Sống biết bố thí, giúp đỡ và chia sẻ những gì mình có, những gì mình biết từ công sức, thời gian, tiền bạc, của cải vật chất, lời nói ái ngữ, những kinh nghiệm hiểu biết, v.v…
  • Sống không mê tín, không tin vào số mạng, bói xem tướng, tử vi, xem tay, phong thủy, xem hướng. Ai gieo nhân mê tín thì sẽ gặt quả xui xẻo, tai nạn, gia đình ly tán,v.v…(Tôi có quen biết một người bạn rất tin phong thủy, khi mua đất xây nhà đều nhờ thầy phong thủy tính toán từng cánh cửa, phương hướng đồ đạc trong nhà, anh ta rất tự hào khoe với mọi người là nhà mình rất tốt. Sau khi xây xong vài tháng thì anh ta bị gặp tai nạn rất nặng sắp chết, làm ăn thua lỗ, sống không thuận hòa với vợ dẫn đến ly dị,v.v...)
  • Xem thường danh lợi.
  • Sống ít muốn biết đủ, không hoang phí, biết tiết kiệm, chi phí đúng mức.
  • Không lười biếng, luôn có tinh thần học hỏi, siêng năng, hiếu học.
  • Bền chí kiên trì, luôn vượt qua khó khăn, không sợ thất bại.
  • Luôn giữ tin thần lạc quan tích cực, đối diện với mọi sự thật và tìm ra cách giải quyết để vượt qua mọi nghịch cảnh và sóng gió ở đời.
  • Có tự tin làm được mọi việc bằng chính hai bàn tay và khối óc của mình. Không cần phải nương tựa, trông cậy vào bất kỳ ai.
  • Làm việc gì cũng nghĩ đến người khác, không vì lợi ích bản thân mà quên đi hạnh phúc của người khác. Ví dụ: mở Cty sản xuất kinh doanh là tạo được nhiều công ăn việc làm cho mọi người. Không nên vì tư lợi mà bóc lột người khác. Biết chăm sóc đời sống của những người làm cho mình.
  • V.v…
Do sống không biết thương yêu sự sống của các loài vật khác, giết hại và ăn thịt các loài vật khác, cho nên sự sống của chính con người cũng không giữ được, phải bị quả báu bệnh hoạn, tai nạn, chết yểu, v.v… Do vậy chỉ cần sống có đức hiếu sinh thì sức khỏe luôn tốt, không gặp tai nạn, sống lâu.

 Sống với đức thành thật thì được người đời tín nhiệm, tin tưởng, lời nói có giá trị, được mọi người tâm sự bí mật, làm ăn dễ dàng,…

 Sống trong rượu chè, hút chích xì ke ma túy là người thiếu đức minh mẫn, thiếu sáng suốt, dễ nổi nóng, gây nhiều chuyện phiền phức trong gia đình, lối xóm và ngoài xã hội, gặp chuyện khó khăn không biết cách giải quyết, dễ bị dụ dỗ theo đường xấu, v.v…

 Sống thiếu đức chung thủy thì gia đình ly tán, con cái hư hỏng, tài sản bị hao hụt, tai nạn đến với gia đình liên tục,…

 Do vậy chúng ta chỉ cần hiểu rõ nhân quả, sống cuộc đời đạo đức để gieo nhân thiện thì cuộc sống an vui và hạnh phúc nằm trong tay các bạn. Không còn bị lừa gạt bởi thần thánh, các trò mê tín, cờ bạc may rủi,…

 Tóm lại, muốn có được đời sống no đủ, không thiếu thốn phải hội tụ rất nhiều duyên lành. Giống như muốn có được trái chín ngon ngọt thì đầu tiên phải có giống tốt, gieo trên mảnh đất màu mỡ, được chăm sóc, rãi phân, tưới nước thường xuyên, cộng thêm khí hậu tốt, không bị hạn hán hay lũ lụt thiên tai,... thì chắc chắn sẽ gặt được quả lành. Hiểu rõ đạo lý này thì chúng ta không nên mê tín tin có số mạng, định mệnh hay thần thánh Trời Phật. Hãy tin vào bàn tay và khối óc của mình sẽ thay đổi và làm chủ được cuộc đời của chính mình.



Mời các bạn đọc tiếp những bài sau:
1- Sống không làm khổ mình.
2- Sống biết nghĩ đến người khác.

Saturday, 1 October 2011

TƯỚNG CƯỚP ANGULIMALA

“Lúc bấy giờ trong lãnh thổ quốc Vương Pasenadi (Ba Tư Nặc) nước Cosala có tên cướp Angulimala, một thợ săn, tay vấy máu sát hại tàn bạo, không có lòng từ mẫn đối với chúng sanh, vì nó các làng trở thành không làng, các thị trấn trở thành không thị trấn, quốc độ trở thành không quốc độ. Do đó luôn luôn giết người, nó mang một vòng hoa làm bằng ngón tay người”. (kinh Trung Bộ tập II trang 577 kinh Angulimala)
CHÚ GIẢI:

Đây là một bài kinh hết sức vô lý chỉ có một tên tướng cướp giết người, mà vua, quan và quân không tập hợp quân đội và nhân dân để tiểu trừ một tên tướng cướp giết người. Một tên tướng cướp giết hại đến 999 người, chỉ còn một người nữa là đủ 1000 người, thế mà nhà vua vẫn an nhiên để cho tên giết người tự do gây đổ máu dân lành, thì còn gì là uy tín của nhà vua với dân chúng. Phải không các bạn? Đó là vô lý thứ nhất.

Chưa bao giờ nhà vua cử quân đi đánh tên cướp này một lần nào, mà lại sợ tên cướp thì thật vô lý. Như trong đoạn kinh này nhà vua nói với Phật: “Bạch thế Tôn nhưng con không thể tẩn xuất nó được” . Đó là vô lý thứ hai.

Kính thưa các bạn! Một điều vô lý nữa, là một kẻ giết 999 mạng người, vậy mà luật pháp không trừng trị, lại còn được ung dung làm đệ tử Phật giáo. Đó là một điều vô lý thứ ba. Như vậy trong đạo Phật ngay từ buổi đầu đức Phật còn tại thế mà còn dung chứa những người đầu trộm đuôi cướp vậy sao? Biến đạo Phật trở thành chỗ núp của những hạng người gian ác này. Nếu người phạm tội sau khi ở tù mãn hạng được pháp luật trả quyền công dân, thì người này mới được theo Phật giáo tu hành. Những người hung ác là những người vô đạo đức mà vô đạo làm sao theo đạo Phật tu hành được. Một thói quen hung ác giết người như vậy làm sao bỏ liền nghiệp ác ấy như Agulimala được.

Các bạn đừng mượn câu: “Tu nhất kiếp ngộ nhất thời”, của Đại Thừa, điều này không có các bạn ạ! Muốn mài mòn nghiệp lực nhân quả thiện ác không phải dễ, không phải nói buông xuống là buông xuống ngay liền được đâu các bạn. Chỉ những người sống trong ảo tưởng, không thật mới nói lời này. Xưa đức Phật sáu năm khổ hạnh không phải là vô ích mà đó là hạnh buông xả, nếu không buông xả như vậy thì hôm nay chúng ta chưa có một đức Phật vĩ nhân của loài người.

Vì đạo Phật là đạo đức, nên người vô đạo giết người như Angulimala thì không thể nào chấp nhận, mà có chấp nhận thì Angulimala phải ra đầu thú, đền tội ác của mình đã làm, phải chịu án tù tội. Đó là luật nhân quả nghiêm minh. Không lợi dụng sự che chỡ của Phật được. Vì đức Phật cũng chẳng che chở ai, nên Ngài bảo: “Các con tự thắp đuốc lên mà đi”.

Sau khi được trả quyền công dân thì Phật mới chấp nhận cho xuất gia làm Tăng, Nếu còn mang bản án giết người mà đức Phật chấp nhận cho kẻ giết người trở thành người tu sĩ thì đức Phật cũng có tội bao che cho người phạm pháp, và như vậy đức Phật cũng là đồng lõa vào tội giết người. Nếu các bạn bảo rằng: trong thời kỳ đó chưa có pháp luật thì điều này không đúng. Đã có vua là phải có pháp luật, mà có pháp luật, thì tội giết người là án tử hình.

Mặc dù đạo Phật là đạo bình đẳng không có giai cấp, nam nữ bình quyền, không phân chia người giàu, kẻ nghèo, người sang, kẻ hèn, người dâm nữ, hay người trộm cướp giết người đều được Phật giáo cho vào tu tập, nhưng khi phạm pháp luật thì phải đền tội. Sau khi đền tội xong, được trả tự do thì mới được chấp nhận vào tu tập. Người còn đang phạm tội mà xin vào tu tập theo Phật giáo, đó là ẩn dương cửa Phật, chứ không phải là kẻ có chí tu hành.

Như các bạn đã biết đạo Phật là đạo đức của con người, nhưng Angulimala giết gần cả ngàn người, không gớm tay là người độc ác nhất, thế Agulimala chỉ đuổi theo đức Phật không kịp mà lại buông gươm xuống, đầu hàng thật là vô lý.

Nếu đúng Agulimala được Phật hàng phục bằng thần thông, thì đức Phật khuyên Agulimala ra đầu thú để được nhà vua và nhân dân khoan hồng, rồi sau đó mới được xuất gia làm Tăng. Còn ở đây bài kinh này viết: đức Phật xem pháp luật trong nước Cosala quá nhẹ, dám cho Agulimala xuất gia tu hành qua mặt nhà vua. Như vậy đức Phật đã xem thường pháp luật của nhà vua, ỷ mình là người tu chứng đạo, không sợ pháp luật bắt tội. Đức Phật làm những việc phi đạo đức như trong bài kinh này thì chúng tôi biết rằng đức Phật không phải là đức Phật. Vì đức Phật là người có trí. Người có trí không thể nào không thông suốt pháp luật của một quốc gia. Với việc làm này chỉ có những người không trí tuệ như các Tổ.

Chưa đánh mà đầu hàng thì rõ ràng người viết bài kinh này có mục đích là ca ngợi thần thông của Phật hàng phục được tên cướp ghê gớm: “Rồi Thế Tôn hiện thần thông lực một cách làm cho tên cướp Angulimala, dầu cho đi tất cả tốc lực của nó cũng không bắt kịp Thế Tôn đi với tốc lực bình thường”.

Người viết bài kinh là một nhà tiểu thuyết giàu tưởng tưởng, chứ sự thật không bao giờ có sự việc như vậy. Đây là một tiểu thuyết giả tưởng của những nhà văn ưa chuộng thần thông, vẽ vời thêm thắt câu chuyện cho có vẻ li kỳ. Nhưng toàn bộ là không đúng sự thật. Kinh sách mà viết như vậy thì không còn là kinh sách, là một loại sách tiểu thuyết không giá trị đang được bày bán rẻ nơi đầu hè phố.

Kinh sách Phật là lời dạy đạo đức, mỗi chữ, mỗi nghĩa đều có đức hạnh đầy đủ. Có đâu bài kinh lại thiếu chân thật như thế này? Vậy mà dám xen vào kinh Phật thì thật đáng buồn. Không thể đưa những bài kinh vô đạo đức, thiếu chân thật này vào kinh sách Phật, làm cho kinh Phật đâu còn giá trị nữa. “Một con sâu làm rầu nồi canh” Một bài kinh sai làm mất giá trị tất cả các bài kinh khác.

Đạo Phật là đạo đức thì không thể nói sai sự thật được. Chỉ có những người không hiểu kinh sách Phật là đạo đức, thì mới dám đưa bài kinh này vào kết tập.

Một lần nữa chúng tôi xác định đoạn bài kinh này hoàn toàn sai sự thật, nó được kết tập trong kinh sách Nguyên Thủy của Phật giáo, nó làm mất ý nghĩa đạo đức. Chỉ có Đại Thừa và Thiền Tông thích thần thông mới đưa vào những bài kinh ảo tưởng, thiếu thực tế, không đúng sự thật như vậy. Ai là người đã kết tập kinh sách này, nếu là một người tu chứng chân lí thì không bao giờ kết tập bài kinh này.

Các bạn đọc tạng kinh Nikaya Nguyên Thủy được kết tập, các bạn sẽ không biết bài kinh nào tu trước và bài kinh nào tu sau; những bài kinh dài nhiều trang giấy thì cho vào kinh Trường Bộ, còn những bài kinh nào trung bình không dài, không ngắn thì cho vào kinh Trung Bộ, còn những bài kinh nào ngắn thì cho vào kinh Tăng Chi… Kết tập kinh sách như thế này, chứng tỏ các Tổ tu hành chưa chứng chân lí. Tại sao?

Ai đọc kinh Phật cũng đều biết “ĐẠO ĐẾ” là Chân lí. Chân lí là một sự thật, vì vậy nó là một chương trình giáo dục đào tạo những con người tâm vô lậu. Cho nên nó có tám lớp và ba cấp tu học hẳn hoi. Vì thế muốn kết tập kinh sách thì phải đưa những bài kinh của Phật dạy vào đúng lớp, đúng cấp của nó. Những bài kinh được đưa vào đúng lớp, đúng cấp của nó như vậy mới gọi là kết tập kinh sách. Còn ở đây kết tập kinh sách xô bồ. Khi đọc kinh sách Phật như đi lạc vào trong rừng. Không biết bài kinh nào tu học trước, bài kinh nào tu học sau. Do đó ai muốn tu tập bài kinh nào trước, sau cũng được. Giáo pháp của Phật mà kết tập như vậy sao được gọi là chân lí. Phải không các bạn?

Tóm lại bài kinh này, khi trong nước đã xẩy ra án mạng, thì nhà vua nước đó phải có trách nhiệm đem lại sự bình an cho dân chúng, cớ sao lại để cho tên cướp lộng hành giết người như cỏ rác. Trong khi tên cướp chỉ có một mình mà cả nước không ai đánh dẹp được sao? Đó là một điều vô lý hết sức.

Dù là kinh sách nguyên Thủy nhưng vẫn có những đoạn kinh và những bài kinh hết sức vô lí. Xin các bạn lưu ý: Đừng vội tin theo kinh sách mà hãy tin vào một người đã tu hành hết tham, sân, si. Người ấy sẽ giúp các bạn tu hành trở thành những con người toàn thiện. Đem lại hạnh phúc an vui cho mình cho người.

(Trích từ "Những Lời Gốc Phật Dạy" tập 4 củ)

NHÂN QUẢ GIỮA NGƯỜI VÀ VẬT


Hỏi: Kính thưa Thầy! Khuya 2 giờ con thức dậy ra sau hè tu tập thì con chó (ban quản lý nuôi canh giữ ký túc xá) thường chạy theo con. Trong suốt thời gian con tu tập nó nằm im một xó vừa bị run, vừa lạnh, vừa bị muỗi đốt trông rất tội nghiệp. Con đuổi nó đi, nhưng nó vẫn nằm ì, ngày thường con đâu có cho nó ăn gì, chẳng hiểu sao nó lại mến con. Có khi nào con và nó có nhân duyên tiền kiếp với nhau? Nghe người ta nói loài chó mèo rất có linh tính. Điều đó có đúng không thưa Thầy?

Đáp: Tất cả những loài vật và mọi người đang sống chung quanh ta, đều có duyên nhân quả thuận hay nghịch với nhau. Những loài vật nhỏ như kiến trùng muỗi, mồng, rắn, rết đang sống chung quanh con đều có duyên nhân quả với con cả, chứ không riêng con chó này. Nếu con giết chúng là con tạo nhân ác.

Một con muỗi đến thăm con là đòi nợ máu của con, vô tình con chẳng biết đập chết nó là con đã không trả nợ máu cho nó xong mà lại còn mang thêm nghiệp sát sanh giết muỗi. Khi một con kiến cắn, một con muỗi, một con mồng, một con rết hoặc con rắn cắn đều có nợ nhân quả với nhau cả. Ta hãy vui vẻ đừng giết chúng, vì có giết chúng thì quả đau khổ của chúng ta cũng không hết liền được mà lại tạo thêm nhân ác là giết chúng. Vì thế, khi bị chúng cắn đau đớn thì con nên nghĩ ngay rằng con đang trả nợ nhân quả. Do hiểu biết đang trả nợ nhân quả thì con liền dừng tay không làm thêm một tội ác (giết chúng sanh).

Bố thí một ít máu cho con muỗi, con có chết gì đâu mà lại giết chúng để mãi mãi nợ nhân quả ác từ kiếp này đến kiếp khác không bao giờ dứt. Một con chó theo quấn quít bên con đều có nhân quả. Đời trước nó là một người thân của con, hiện giờ ở lớp nghiệp chó, con không biết nó là ai, nhưng khi con có đôi mắt Tam Minh vượt qua nghiệp thì con biết nó là ai ở kiếp trước của con. Nó có thể là cha, là mẹ, là anh chị em, là cô bác, là những người thân chứ không có ai xa lạ đâu con ạ!.

Vì hiểu biết nhân quả cho nên mọi người, mọi vật chung quanh ta đều là những người thân của chúng ta, do đó ta đừng đánh đập chúng mà hãy thương yêu và tha thứ khi chúng đã lỡ lầm xúc phạm đến ta hoặc làm cho ta khổ đau hoặc chúng đói khát ăn lén thực phẩm của ta thì ta nên tha thứ đừng giết hại chúng, đừng làm chúng đau khổ mà hãy thương xót chúng như thương thân ta vậy con ạ!.

Vì nghiệp nhân quả mà con muỗi đốt ta để hút máu nuôi sống thân, chúng có biết gì đâu, chỉ theo qui luật nhân quả đói là phải ăn, mà ăn thì phải làm ác cũng giống như chúng ta vậy. Phải không con?

  • Ở đời mọi người sống cũng vậy, vì không rõ nhân quả nên mọi người vì cuộc sống của mình mà chà đạp lên sự sống của loài vật khác, người khác.
  • Vì cuộc sống của ta nên ta trở thành kẻ ác, gian tham, giết hại lẫn nhau.
  • Vì cuộc sống mà con người mất bản tính thiện chỉ còn tính ác hay hung dữ của loài ác thú.
  • Vì cuộc sống của mỗi dân tộc, của mỗi nước mà thế giới chẳng hòa bình, nước lớn mạnh ăn hiếp nước nhỏ yếu.
  • Vì cuộc sống của ta mà ta hãy thương yêu mọi cuộc sống của người khác và loài vật khác. Có như vậy mới chính vì cuộc sống của ta. Con chó vì nhân quả ái kiết sử đời trước chưa tan, nên nó vẫn theo sát và nằm gần bên con, dù cho trời lạnh, muỗi đốt mà không hề rời con.

Lòng yêu thương nó con đuổi nó vào, nhưng nó vẫn không nỡ rời lìa bỏ con vào nhà. Xem thế đủ biết luật nhân quả ái kiết sử quả là ghê gớm thật. Có đúng như vậy không con?

Thương thì ai cũng thương, nhưng bản chất hung dữ và giận hờn, oán ghét thì ai cũng còn, chứ không bao giờ bỏ được, Phải không con?

Chúng ta được sanh làm người đều do nhân quả nên lúc nào cũng bị chi phối bởi luật nhân quả. Buồn rầu, đau khổ, bệnh tật tai nạn, thương yêu, giận hờn, vv… đều do nhân quả cả. Chúng ta sống trong vòng tay nhân quả mà không biết chuyển đổi nhân quả thì không thể nào thoát khỏi vòng tay nhân quả.

Không gian và thời gian là những mảnh lưới thiên la, địa võng của nhân quả, nên không có một vật nào thoát ra khỏi sự chi phối của nó. Muốn thoát ra khỏi qui luật của nhân quả thì chỉ có sống thiện. Sống thiện có 10 điều, chúng ta cần phải thực hiện trong cuộc sống hằng ngày.

1 - Không giết hại và ăn thịt chúng sanh.
2- Không gian tham trộm cắp, lấy của không cho.
3- Không nên tà dâm với người khác làm hại gia đình người, gia đình mình. Chưa lập gia đình phải giữ gìn cho trong sạch đừng nên trao thân gởi phận cho người khác, khi chưa thành hôn. Chúng ta là con người, chứ không phải là con thú vật. Hành dâm dục là phải có đạo lý, chứ đâu phải đụng đâu hành dâm đó. Nếu không lấy đạo lý mà giữ gìn đức hạnh thì khổ đau và hối hận không thể tránh khỏi trong cuộc đời đầy dẫy những ác pháp.
4 - Không nên nói lời hung dữ, nạt nộ, chửi mắng người.
5 - Không nên nói xấu người.
6 - Không nên nói vu khống người.
7- Không nên nói dối, nói không đúng sự thật.
8 - Không tham lam, ham muốn.
9 - Không sân giận.
10- Không si mê.

Trên đây là 10 điều thiện để chuyển hóa nhân quả, khiến cho nhân quả xấu trở thành nhân quả tốt. Con hãy đọc sách Hành Thập Thiện và Tứ Vô Lượng Tâm mà Thầy đã cho ấn tống thì rõ.