Monday, 24 May 2010

Lớp Ngũ Giới: ĐẠO ĐỨC HIẾU SINH THÂN HÀNH

(chỉ để tham khảo)

Đạo đức hiếu sinh thân hành là gì?
Thân hành là nhữn hành động của thân, ví dụ đi, đứng, nằm, ngồi, cầm, nắm, nâng,…
Hiếu sinh là sự thương yêu.
Vậy đạo đức hiếu sinh thân hành là những hành động có đạo đức thương yêu mọi loài có sự sống trên hành tinh này, gồm con người, các loài động vật, cây cỏ thảo mộc và thiên nhiên.
Đức hiếu sinh hay lòng thương yêu trong Đạo Phật, được thể hiện qua lòng Từ, lòng Bi, lòng Hỹ và lòng Xã.
Một người được trang bị lòng Từ Bi Hỹ Xã là một người sống toàn thiện, luôn luôn có những hành động thiện, không bao giờ làm khổ mình, khổ người, khổ chúng sanh, không bao giờ làm khổ cây cối thảo mộc và thiên nhiên.
Để chứng minh cụ thể những hành động cụ thể của một người có đạo đức hiếu sinh thân hành, chúng ta hãy xét qua tâm Từ, bi, Hỹ, Xã của họ lần lượt sau:

I.      Tâm Từ: là lòng thương yêu chúng sanh, không muốn chúng sanh đau khổ vì những hành động do mình gây ra.
Hành động trên thân gồm có, đi đứng nằm ngồi, ăn, uống, cầm, nắm,…
Để hiểu rõ chúng ta hãy xem qua các ví dụ sau:

1.           Đối với các loài động vật:
·              Không nên ăn thịt các loài vật.
·              Chúng ta không nên giơ tay, cầm gậy gọc đánh, giơ chân đá, cầm dao giết, dùng ná, súng bắn các loài vật.
·              Không nên mua bán động vật.
·              Không nên trộm cắp động vật, như ăn cắp chó , mèo bán,v.v.
·              Khi chúng ta đi, chúng ta hãy nhìn xuống đất để tránh dẫm đạp lên các loài côn trùng, nhỏ bé ở dưới đất như con kiến, con giun, con gián, v.v…Khi đi trong đêm tối thì nên trang bị đèn pin.
·              Trước khi đi vào chổ tối, chúng ta hãy bật đèn lên để nhìn rõ dưới đất và xung quanh các loài động vật nhỏ bé. Nếu không có đèn chúng ta hãy nhắc thầm “Mong rằng các loài động vật dưới đất hãy tránh ra, để ta không phải vô tình dẫm đạp. Nếu không may dẫm đạp lên loài vật nào chết, thì chúng ta nguyện mong cho các bạn kiếp sau được thân người, gặp được chánh pháp và tu hành giải thoát”
·              Dưới các lá khô rụng xuống giữa đường đi, đôi khi cũng có kiến hay các côn trùng khác ẩn núp ở dưới. Chúng ta hãy thận trọng và tránh dẫm đạp lên những chiếc lá khô đó.
·              Trước khi đứng, chúng ta hãy nhìn kỹ xung quanh chổ ta sắp đứng có côn trùng động vật nhỏ bé nào không?
·              Trước khi dựa lưng hay chống tay vào tường, chúng ta hãy quan sát trước xem trên tường có loài vật nào không?
·              Trước khi nằm, chúng ta hãy kiểm tra trên chổ ta nằm có loài vật nào không? Nếu không kẻo ta nằm lên đè chúng chết thì thật là tội.
·              Trước khi bước chân xuống giường, chúng ta hãy xem trước ở dưới đất có loài vật nào không, để chúng ta tránh vô tình bước xuống đất mà dẫm đạp lên chúng.
·              Trước khi ngồi chúng ta hãy xem trên chổ sẽ ngồi có loài vật nào không?
·              Trước khi ăn hay uống, chúng ta hãy kiểm tra trong thức ăn hay ly nước có loài vật nào không?
·              Xung quanh chúng ta đều có các loài vật sinh sống, do vậy trước khi cầm, nắm vật gì, chúng ta hãy kiểm tra xem trên những vật đó có loài vật nào không?
·              Trước khi mang dép, giày, chúng ta hãy kiểm tra trong dép hay giày có loài vật nào không?
·              Trước khi mặc áo, chúng ta hãy kiểm tra trong áo có loài vật nào không?
·              Trước khi để vật nào đó lên bàn, trên mặt đất hay trên bất cứ vật gì, chúng ta hãy kiểm tra trên những vật đó có loài vật nào không?
·              Trước khi dùng nước trong thau, chậu, chúng ta hãy kiểm tra trong nước có loài vật nào không? Nếu có thì chúng ta hãy vớt chúng ra khỏi nước, để lên chổ an toàn khô ráo.
·              Trong khi ngồi, mỗi lần thay đổi chân, nâng lên và để xuống đất, chúng ta hãy xem dưới chân có loài vật nào không?
·              Khi ngồi bàn cầu toilet đứng dậy, chúng ta hãy xem có vô tình làm cho các côn trùng rớt xuống nước hay không? Nếu có thì chúng ta vớt chúng lên hay dùng cây bắc cầu cho chúng tự bò lên.
·              Khi thấy các loài vật lớn chuẩn bị ăn các loài vật bé hơn, chúng ta hãy dùng đủ mọi cách ngăn cản chúng ăn thịt nhau như dùng tay, dùng cây hay bất cứ vật gì gần nhất để nhanh chóng cứu các loài vật bé nhỏ tránh khỏi cái chết trước mắt. Ví dụ: thằn lằn ăn bướm, ăn gián, ăn dế, v.v…; ếch ăn kiến; nhện ăn gián, ruồi, muỗi, dế và các côn trùng nhỏ bé khác; rắn ăn ếch, nhái; chó ăn gián, dế, bướm; mèo ăn chuột,v.v…
·              Khi quét nhà hay quét sân, chúng ta hãy tránh quét lên kiến, nhện và các côn trùng bé nhỏ khác, vì chân của chúng rất yếu, chúng ta có thể gây thương tích hoặc giết hai chúng.
·              Chúng ta hãy chừa một phần thức ăn cho các loài vật ăn hằng ngày.
·              Khi cho kiến ăn chè, canh, sữa thì phải khéo léo cẩn thận kẻo kiến té vào nước mà chết.
·              Không nên dùng tay bắt hay đập muỗi, kiến khi bị chúng cắn, đốt, hút máu.
·              Khi có điều kiện chúng ta hãy cứu các loài vật thoát khỏi bị làm thịt ăn hay cúng tế ở nhà như con cá, con ếch, con gà, copn vịt, v.v… Một lần dưới quê gởi lên Sai gòn một con gà để làm thịt ăn, con nói với mọi người hãy tha cho con gà, cho phép con đem con gà đi thả. Vì thấy con rất dứt khoát làm chuyện này cho nên mọi người im lặng, con đã đem con gà ra ngoài cánh đồng và thả. Mặc dầu con biết người nhà hơi ngạc nhiên vì lần đầu thấy con làm như vậy, nhưng con mặc kệ ai nghĩ gì thì nghĩ, con cứ làm cứu con gà trước. Bây giờ nghĩ lại mới thấy được hiệu quả của tâm Từ, khi có lòng thương yêu thì trong lòng có một lực rất mạnh khiến con phải làm một cái gì đó cứu con gà thoát ra khỏi cảnh khổ. Thật là vi diệu.
·              Nếu trong phòng có chuột thì đừng đuổi chúng ra ngoài hay tìm cách ngăn cho chúng không vào phòng vì có thể khi làm như vậy, các chú chuột con sẽ mất cha mẹ.
·              Nếu chúng ta thương các côn trùng bị chết thì chúng ta lấy lá khô quấn lại và đem vùi vào đống lá khô, chứ không nên đào đất chôn, lỡ tay một chút là sẽ dẫn đến sát sinh.
·              Khi lặt rau chúng ta nên chú ý sâu và bắt ra.
·              Chúng ta không nên lấy những hòn đá hay gạch ở dưới đất lên. Vì những nơi đó thường là những nơi trú ở của các loài côn trùng bé nhỏ.
·              Chúng ta không nên đốt lá cây khô, vì có thể dưới những chiếc lá khô là nơi sống, ẩn núp hay sanh đẻ của các loài côn trùng.
·              Chúng ta không nên dùng cuốc xẻng cuốc đất vì dưới đất có rất nhiều loài vật nhỏ bé.
·              Chúng ta hãy tránh dùng cây, dùng nước, hay lửa làm hại nơi sống, ổ của các loài côn trùng, vì những nơi đó thường có trứng hay là con của chúng.
·              Khi dùng nước nóng hay nước nguội, chúng ta nhớ đậy nắp lại, dù cho ban ngày hay đêm, vì nếu không các loài vật sẽ bay vào nước mà chết.
·              Khi chế nước sôi ra ly thì nhớ xem xung quanh có kiến hay côn trùng nào khác hay không?
·              Khi thấy kiến bu quanh thức ăn hay nước trên bàn, sàn nhà, hoặc trên đất. Chúng ta hãy thương yêu chúng, đừng quét hay lau chúng khỏi chổ đó, vì tất cả chúng sanh đều như nhau, phải kiếm miếng ăn hằng ngày.
·              Chúng ta không nên làm đổ các loại hóa chất, chất lỏng độc, xăng, dầu, sơn, nước xà bông, v.v… ra đất, vì khắp nơi đều có chúng sanh.
·              Chúng ta không nên cưỡi bò, trâu , ngựa, chó, nai, v.v…
·              Chúng ta không nên nuôi chim, cá cảnh, nuôi rùa, khỉ, gấu hay bất cứ con vật nào, vì có ai thích bị mất tự do, bị giam cầm như trong tù đâu.
·              Khi lái xe hay đi bộ, có khi chúng ta thấy giữa đường có các loài vật như con gián, con dế, con kiến, rắn, con chó, mèo, heo, nai, trâu, bò, gà, vịt, dê, nai,v.v…, chúng ta hãy giảm tốc độ lại và tránh chúng.
·              Đối với trâu, bò, heo, chúng ta đừng xỏ mũi, xỏ tai, cắt đuôi chúng, trông chúng thật là tội nghiệp.
·              Đối với chó, khỉ, gấu, v.v chúng ta đừng cột dây hoặc buộc dây quá chật làm chúng không thở được. Trông rất là tội nghiệp.
·              Khi chúng ta nuôi bất kỳ loài động vật nào, chúng ta nên rữa sạch khay đựng thức ăn, tránh cho chúng bị nhiễm trùng.
·              Có khi ngoài đường phố, chúng ta gặp những chú chó, mèo hoang ốm gầy. Chúng ta hãy đem đến cho chúng thức ăn.
·              Khi trời lạnh, nếu có thể thì chúng ta nên mặc áo cho các loài thú trong nhà như chó, mèo, khỉ, heo, .v.v…
·              Tại các nước phát triển, trong công viên có nơi dành cho chím thú ăn, nếu rảnh chúng ta hãy đến đó cho chúng ăn để trau dồi thêm tâm từ.
·              Khi bên ngoài có trời mưa, gió lớn, xin đừng mở cửa đuổi các côn trùng ra, kể cả muỗi, vì mưa có thể làm ướt cánh và giết hại chúng.
·              Khi trời mưa, các loài chúng sanh chưa kịp về hang tổ, có thể bị ướt, đang bị nước trôi, chúng ta hãy cứu chúng khỏi nước mưa ướt.
·              Trong nhà bếp là nơi có nhiều kiến nhất. Khi đi, đứng, ngồi, hay cầm nắm vật gì chúng ta nên xem kỹ.
·              Trong sân nhà bếp cũng có nhiều đàn kiến nối đuôi nhau đi ngang đi dọc, chúng ta hãy tránh chúng, nhất là khi đẩy xe cút kích, khi đẩy xe đến đàn kiến thì chúng ta nên ngừng lại, chịu khó dùng tay bóc dỡ thực phẩm hay đồ đạc xuống, nếu nặng quá thì kêu thêm người giúp, chứ đừng vội vã mà quên đi đức hiếu sinh đẩy xe qua luôn thì rất tội nghiệp.
·              Chúng ta không nên dùng tay bắt bất kỳ loài côn trùng nào, vì có thể làm gãy chân, cánh, râu của chúng.
·              Hãy thương tất cả các loài động vật, côn trùng nhỏ bé khi chúng cắn chúng ta, đừng vì bất cứ lý do gì mà giết hại chúng. Có làm được những chuyện nhỏ này thì tâm ta mới có thể nhẫn nhục trước những lời nói mạ lị, la mắng, mạt sát, hay sự đánh đập, chém, giết của con người. Nhờ vậy mà tâm sân được hàn phục.
·              Chúng ta không nên xem những bộ phim về sự sát hại chúng sanh. Những bộ phi dùng động vật làm trò cười, v.v…
·              Không nên dùng bình điện ắc qui câu cá, bắt tôm,…
·              Không nên có những hành động  như nướng, quay thịt chúng sanh.
Là người tu thì có gì đâu mà vội vã, chúng ta làm việc không phải là làm việc cho xong, mà chỉ nên làm việc biết mình đang làm việc đó, làm tốt mọi công việc, làm với tâm thanh thản an lạc và vô sự, từ từ, không hấp tập vội vã. Khi thấy mình vội vã thì phải nhắc tâm không được vội vã phải từ từ lại. tâm phải thanh thản an lạc và vô sự. Có làm bất cứ việc gì với tâm thanh thản thì mọi chuyện xãy đến tâm luôn luôn tỉnh thức quán xét, từ đó có khẩu hành thiện và thân hành thiện. Suốt ngày làm việc với tâm thanh thản như vậy thì là đang tu, đang sống trong Niết Bàn. Thật là hạnh phúc.
·              V.v.và v.v

2.           Đối với mình và đối với người:
·              Chúng ta không nên giơ tay, cầm gậy gọc đánh, giơ chân đá, cầm dao giết, dùng ná, súng bắn người, nạo bỏ móc thai nhi. Hởi các bà mẹ có ý định móc, bỏ thai, xin hãy thương giọt máu mủ của mình, đừng vì danh lợi, thể diện hay vì sự dè bỉu của xã hội hoặc của người khác mà làm những việc độc ác này, nạo bỏ móc thai, giết con mình. Hãy thương yêu con của mình, chúng vô tội. Hãy đạp trên danh dự mà đi, đừng vì danh dự mà đánh mất lòng thương yêu. Không có tội ác nào bằng tội giết con. Xin hãy suy nghĩ lại.
·              Chúng ta không nên có những hành động trộm cắp cướp của, giật đồ của bất kỳ ai dù vật đó nhỏ như cây kim.
·              Đối với người có gia đình, không nên dâm dục quá độ dẫn đến suy nhược cơ thể và không nên quan hệ bất chánh với người khác phái.
·              Không nên uống rượu bia, hút thuốc lá, chích xì ke, ma túy, vì đó là những chất độc.
·              Không nên ham thích đi chơi thâu đêm suốt sáng tại các tụ điểm nhảy nhót, quán bar, quán karaoke, quán nhậu làm ảnh hưởng đến sức khỏe và đạo đức của con người.
·              Không nên để tâm sân giận, nghi ngờ trỗi dậy, vì khi đó mất tự chủ có thể xãy ra các hành động như đánh đập người, dùng dao đâm, súng bắn người.
·              Không nên vì đồng tiền mà làm việc ngày cũng như đêm, cuối tuần không nghĩ, thức khuya dậy sớm.
·              Không nên xem các phim bạo lực, võ thuật, bắn giết nhau.
·              Không nên chơi các trò chơi bạo lực trên máy tính. Vì các trò chơi đó sẽ ảnh hưỡng đến tánh tình của người chơi chúng.
·              Không nên mua các trò chơi như súng, cung, dao, kiếm, đồ câu cá, xe, tăng, lính cho các em nhỏ chơi, vì các trò chơi đó làm cho các em có tính tình hung bạo thêm, các em nhỏ chưa ý thức được những tai hại của chúng.
·              Khi thấy tại các thất, am có da rắn, chúng ta hãy lấy xuống bỏ đi để không làm những người mới đến sợ hãi.
·              Cha me nên đưa đón con cái đi học nhất là các em học tiểu học.
·              Cha mẹ không nên chiều chuộng cho con cái tiền bạc khi con còn quá nhỏ.
·              Cha mẹ không nên cho con còn nhỏ tuổi uống rượu, bia...
·              Người mẹ khi mang thai không nên uống rượu bia, hút thuốc lá,...
·              Đối với nghề nghiệp, người có lòng Từ sẽ từ bỏ các hành động liên quan đến các nghề ác như:
Ø           Đánh bắt cá, tôm, hải sản.
Ø           Săn bắn thú, đặt bẫy thú, cá, tôm,v.v
Ø           Buôn bán thịt sống, chín.
Ø           Các nghề đồ tể giết heo, gà, bò, trâu,v.v
Ø           Buôn bán người.
Ø           Nấu rượu, buôn bán rượu và các chất kích thích.
Ø           Nghề dạy người khác nuôi động vật như cá, tôm, cá sâu, ba ba,v.v…
Ø           Nghề nuôi động vật như tôm, cua, cá, thỏ, ba ba, cá sấu,v.v…
Ø           Nghề cung cấp đồ dùng, linh kiện cho các nghề ác như là rọ bắt tôm, cá, nghề làm cần câu, lưỡi câu, bẫy sập, nghề làm dao dùng để giết heo, bò, nghề làm ra súng ống, vũ khí, đạn, xe tăng phục vụ cho chiến tranh.
Ø           Các nghề sản xuất ra mặt hàng tiêu dùng được làm bằng thân thể của các loài động vật như giày da, dép da, khăn lông thú, găng tay da lông thú,v.v…
Ø           Nghề chuyên chở chúng sanh tới các lò mổ.
Ø           Biết ai làm nghề ác thì chúng ta không vì đồng tiền mà tiếp tay với họ. Ví dụ: Không cho thuê mặt bằng đối với những người thuê buôn bán thịt sống, chín, rượu, bia, karaoke, quán nhậu, hoặc sản xuất ra các chất độc không có xử lý, v.v…
·                    Lái xe cẩn thận, giữ gìn, an toàn trên đường phố, chấp hành mọi luật lệ giao thông trên bờ, dưới nước hay bất cứ nơi nào, …
·                    Chấp hành an toàn lao động tai các công sở, xí nghiệp, nhà máy, công trình lớn nhỏ…
·                    Nhặt đinh, ốc hay bất cứ vật nhọn bị rớt trên đường phố để tránh gây tai nạn cho các xe.
·                    Nhặt mảnh chai, vỏ chuối hay bất cứ vật gì có thể gây tai nạn cho người đi bộ.
·                    Buôn bán không chiếm dụng lề đường, vì khi đó sẽ làm cản lối đi của người đi bộ, khiến họ phải đi xuống mặt đường nhưa dành cho xe chạy, rất nguy hiểm,v.v…
·                    Không nên chơi hay tham gia bất kỳ trò chơi nào vì trò chơi nào cũng có kẻ thắng người thua, nghĩa là sẽ có sự buồn khổ trong đó.
·                    Khi thời tiết gió rét đến chúng ta hãy mua quần áo, vớ, mũ ấm cho mọi người.
·                    Trong tu viện chúng ta hãy biết tiết kiệm điện nước.
·                    Biết giữ gìn hạnh độc cư là biết thương mình, thương người.
·                    Ăn uống chậm để không bị sặc. Ăn vừa đù, không ăn quá no.
·                    Khi nhận thức ăn bằng khay nhựa hay hộp nhựa, thì chúng ta nên đem về thất rữa sạch, đừng để lại nơi lấy thức ăn cho các cô rữa. Vì các cô đã bỏ cả ngày, thức khuya dậy sớm nấu cơm nước cho chúng ta rồi. Hãy thương các cô, chỉ thêm một hai phút rửa khay hộp, và biết nghĩ đến sự cực nhọc của các cô, là chúng ta đang trau dồi tâm từ.
·                    Nếu có duyên với ai thì chúng ta hãy tặng họ những bộ sách có giá trị đạo đức nhân bản- nhân quả, không làm khổ mình, khổ người và khổ chúng sanh.
·                    V.v và v.v

3.           Đối với cỏ cây và thiên nhiên:
·              Khi chúng ta đi, chúng ta hãy nhìn xuống đất để tránh dẫm đạp lên các loài thảo mộc như cây cỏ, cây mắc cở,v.v…
·              Không dùng dao, búa chặt bổ vào cây, dùng dao cưa vào cây để lấy nhựa cây như cây cao su. Nhìn hình ảnh nhựa chảy mà giống như máu chảy.
·              Không dùng tay ngắt bông, cành, lá cây.
·              Không nhổ cây cỏ dại vì cái đẹp xấu của con mắt.
·              Không dùng dây kẽm quấn, xiết, cột vào thân cây.
·              Không đốt rừng.
·              Không đổ xăng, dầu, sơn, nước xi măng, thức ăn thừa và các hóa chất lỏng khác lên cây, cỏ hoặc cống rảnh vì nước từ cống rảnh sẽ đổ ra song làm ô nhiễm môi trường, chúng ta hãy bỏ chúng vào chai nhựa, đậy nắp và đổ rác.
·              Khi giặt đồ, chúng ta không nên đổ nước có xà bông ra đất làm chết cây, cỏ.
·              Trời nóng khô, không mưa, chúng ta hãy dùng nước tưới cho cây cỏ xanh tươi.
·              Trong tu viện, các cốc trống có nhiều lá khô xung quanh, chúng ta hãy dành thời gian ra quét làm sạch môi trường và giúp cho người mới đến có cảm giác dễ chịu.
·              Khi thấy trời mưa gió rét, cây nào yếu hoặc không hợp với thời tiết, chúng ta hãy đem chúng vào phòng cho ấm.
·              Đừng vứt rác xuống kênh, ao, hồ, sông, biển, v.v…
·              Đừng thải các chất thải ra môi trường, nên xử lý trước.
·              Không nên đốt rác, đốt rơm, đốt lá, đốt cây khô làm khói mù mịt, ô nhiễm không khí môi trường xung quanh.
·              Hãy tham gia vào các hiệp hội hòa bình xanh bảo vệ môi trường.
·              V.v và v.v
Hiểu rõ và ý thức được từng hành động của mình không muốn làm hại chúng sanh, cây cỏ và thiên nhiên, đó là lòng thương yêu chân thật của người có đạo đức hiếu sinh thàn hành qua tâm Từ.

4.           Cách thực hành.
Bằng phương pháp như lý tác ý. Trước khi muốn làm hay hành động gì, chúng ta hãy nhắc thầm trong đầu những câu ví dụ trên.
Ví dụ: trước khi đi chúng ta nhắc “Khi đi, chúng ta hãy nhìn xuống đất để tránh dẫm đạp lên các loài côn trùng và cây cỏ thảo mộc.”
          Với phương pháp nhắc tâm từng hành động hằng ngày trong cuộc sống, lâu ngày sẽ thành phản xạ tự nhiên. Dù bất cứ nơi nào chúng ta luôn cẩn thận những hành động của mình không muốn gây đau khổ cho bất cứ ai, bất cứ loài vật, cây cỏ thiên nhiên nào.
          Để phát triển lòng Từ bao la rộng lớn, chúng ta hãy tư duy nhiều về các hành động thiện, từ đó chúng ta sẽ cảm nhận được lòng thương yêu của chúng ta phủ trùm mọi vật có sự sống trên hành tinh này. Đó là lòng thương yêu do tự chúng ta trau dồi nó, không phải xin ai hay do Thần Thánh nào ban phát.
          Ước mong sao, mọi người đều sống có đạo đức hiếu sinh thân hành để mang lại sự an vui nhau, cho mọi loài vật có sự sống trên hành tinh này.

II.      Tâm Bi:
Là lòng thương xót đối với chúng sanh trước sự đau khổ của chúng.

1.           Đối với các loài động vật:
·              Khi thấy hai con kiến, thằn lằn hay bất kỳ con vật nào cắn nhau, chúng ta hãy dùng que, cây hay bằng cách khác can ngăn chúng.
·              Khi thấy con vật nào bị thương, chúng ta hãy cầm chúng lên, bỏ vào bàn tay và cầm chúng về thất cho uống nước hay cho ăn để chúng bình phục lại.
·              Khi thấy con vật nào đang bị các con vật khác vây quanh cắn, chúng ta hãy cứu con vật đó, ví dụ khi thấy con bọ có cánh xanh bị lật ngữa, không bay được, mệt mõi, kiệt sức và đang bị đàn kiến tấn công khắp thân, chúng ta hãy thổi các chú kiến ra và giúp chú bọ trở người dậy, mang chú bọ về thất và cho chú uống nước, ăn cái gì đó.
·              Khi bên ngoài có mưa, có các côn trùng trước cửa hay hành lang, chưa kịp chạy về ổ của mình. Chúng ta hãy mở cửa ra và giúp chúng thoát khỏi mưa, gió, vũng nước và đem chúng tới nơi khô ráo.
·              Khi nghe bất kỳ tiếng kêu cứu nào của chúng sinh, chúng ta hãy đứng dậy chạy ra, nếu tự mình không cứu được thì cầu viện người khác.
·              Khi thấy các con vật đói hay khát nước, chúng ta hãy cho chúng uống.
·              Khi thấy các con vật bị bệnh, chúng ta hãy chăm sóc, cho uống thuốc hay chở tới bệnh viện thú y.
·              Khi thấy các con vật bị lạc chủ hay cha mẹ, chúng ta hãy thay cha me hay chủ chăm sóc chúng.
·              Khi thấy các con vật bị sa bẩy, bị mắc câu hay bị mắc lưới điện, v.v, chúng ta hãy giúp chúng thoát ra và chăm sóc vết thương.
·              Khi thấy các loài côn trùng bay vào phòng bị lật các chân lên trời, chúng ta hãy giúp chúng lật ngược lại bình thường.
·              Khi thấy chó, mèo hay các con vật nuôi ở nhà dơ, chúng ta hãy tắm cho chúng.
·              Khi thấy chó bị ve cắn, chúng ta hãy bắt ve cho chúng. Còn các chú ve bị bắt thì ta cho vào một hộp riêng, đậy nắp lại và bỏ thùng rác, chứ đừng giết hại các chú ve hay bỏ chúng vào dầu hôi hay xăng làm chúng chết. Vì chúng cũng vì miếng ăn và vì sự sống thôi.
·              Hãy mua lại các loài vật bị săn bắn như cá, chim ,ếch, cò, diều hâu, đại bàng, chuột, …, nếu ta có duyên gặp chúng và thả tự do cho chúng trở về mội trường.
·              Không nên đi vườn bách thú chơi, vì đó là những nhà tù. Người có tâm bi thì làm sao có thể nhìn đươc những cảnh đau khổ của muôn loài.
·              Chúng ta hãy từ bỏ đeo những đồ trang sức làm bằng thân thể của các loài động vật như ngà voi, sừng trâu, da bò, da cá sấu, răng cọp,v.v…
·              Chúng ta hãy từ bỏ mang các loại dép, giày, dây nịt da.v.v… Từ bỏ mặc quần áo da thú, đội nón lông thú, khăn choàng, găng tay lông thú,v.v…Kể cả những vật dụng chữa bệnh như đồ cạo gió, bấm huyệt bằng sừng trâu, v.v…
·              Nếu có khả năng khi thấy các loài vật chết giữa đường do tai nạn như chó, mèo, nai,v.v, chúng ta hãy mang chúng về nhà chôn sau vườn hay nơi nào đó.
·              V.v và v.v

2.           Đối với mình và đối với người:
·              Khi ngồi kiết già đau chân thì bung ra xã nghỉ, đứng dậy đi kinh hành.
·              Biết sức mình còn yếu chưa có nội lực đẩy lui bệnh, thì chúng ta hãy uống thuốc.
·              Nếu có khả năng , chúng ta hãy xây nhà cho những người nghèo, khó khăn như nhà tình nghĩa.
·              Khi thấy ai đẩy xe nặng hay làm việc gì nặng, chúng ta hãy giúp đỡ một tay. Đừng ngại vì ai trên đời này cũng cần giúp đỡ kể cả người giàu.
·              Khi thấy ai bị bệnh, chúng ta hãy chăm sóc, mua thuốc cho uống và chở họ tời bệnh viện, bác sĩ.
·              Khi thấy ai bị té xe hay gặp tai nạn, chúng ta hãy dừng xe lại, đỡ họ dậy hoặc nếu cần thì chở họ tới bệnh viện cấp cứu.
·              Khi thấy người già hay người tàn tật cần giúp đỡ, chúng ta hãy giúp họ ngay.
·              Khi thấy người đi xe lăn hay người chống gậy bị té ra khỏi xe, chúng ta hãy chạy tới đỡ họ dậy.
·              Khi thấy ai đang gây gỗ nhau, đánh đập nhau, chúng ta hãy tìm cách can ngăn để tránh xãy ra án mạng.
·              Khi thấy người nghèo đói xin ăn, chúng ta hãy thương xót họ, mua cho họ hộp cơm, gói xôi, ly nước,v.v…
·              Khi thấy em bé bị lạc, chúng ta hãy tìm cách liên lạc với gia đình cháu hoặc đem cháu đến phường xã gần nhất, nhờ họ giúp đỡ.
·              Khi thấy người hay vật bị té xuống sông, kênh, ao hồ, hay bị rơi vào hố trũng sâu ở bãi tắm biển, chúng ta hãy giúp họ thoát ra.
·              Khi thấy ai bị lường gạt mất hết tiền, chúng ta hãy mua cho họ cơm ăn, ly nước, an ủi họ và nếu tiện thì chở họ về nhà.
·              Nếu ai vấp ngã thì chúng ta hãy đỡ họ dậy.
·              Hãy giúp đẩy xe lăn cho người tàn tật và chỉ lối, hay dắt người mù tới nơi cần thiết, hoặc lên xuống, xe buýt hay cầu thang.
·              Hãy thương xót những người lầm lỗi trong cuộc sống như những kẻ giết người, trộm cướp, say xỉn, hút chích, vào tù ra khám, hay vừa ra khỏi trại cai nghiện bằng những hành động thân thiện như ánh mắt, nụ cười, cái bắt tay. Đừng vì những hành động quá khứ của họ mà xem thường, khinh chê, nói xấu, nghi ngờ họ. Đó là những người đáng thương, chúng ta hãy ước mong họ gặp đủ duyên lành để họ làm lại cuộc đời.
·              Nếu có khả năng thì chúng ta hãy chăm sóc những người già, người bệnh trong các trại dưỡng lão hay bệnh viện.
·              Có khi chúng ta đọc báo biết được gia đình nào nghèo khó khăn hay không có tiền chữa bệnh, chúng ta hãy mỡ rộng lòng bi ra và giúp đỡ.
·              V.v và v.v.

3.           Đối với cỏ cây và thiên nhiên:
·              Hãy trả tự do cho các cây cảnh.
·              Hãy trồng lại những cây bị nhổ.
·              Hãy tưới nước, bón phân cho những cây khô héo, lặt lá có sâu.
·              Tham gia chữa cháy cho rừng.
·              V.v và v.v
Trước sự đau khổ của chúng sinh, những người có đạo đức hiếu sinh không thể đứng nhìn mà chúng ta phải ra tay cứu giúp hay làm một cái gì đó để chúng sinh bớt khổ. Đó là sự thể hiện lòng bi của chúng ta đối với mọi sự sống trên hành tinh này. Người làm được như vậy là người có đạo đức hiếu sinh.

4.           Cách thực hành:
Bằng cách tư duy về sự đau khổ của mọi vật có sự sống trên hành tinh này và cách khắc phục, chúng ta sẽ cảm nhận được lòng thương xót của chúng ta đối với chúng sanh bao trùm khắp năm châu bốn biển.

III.      Tâm Hỹ:
Là tâm vui mừng khi làm được một việc gì có lợi ích cho mình, cho người, cho cây cỏ thiên nhiên. Tâm hỹ này được sanh ra từ những hành động của tâm từ, tâm bi, nghĩa là khi ta thể hiện đạo đức hiếu sanh qua tâm từ và tâm bi thì chắc chắn tâm hỹ sau đó sẽ có.
          Đây không phải là cái vui của dục lạc thế gian, mà là cái vui của thiện pháp, của những hành động thiện. Những hành động này không phải là ích kỹ, nhỏ mọn, cá nhân, hẹp hòi, mà nó bao trùm toàn thể sự sống trên thế gian này, không cần sự đáp trả hay trả ơn.

IV.      Tâm Xã:
Người có đạo đức hiếu sinh thân hành sẽ xã bỏ, xa lìa những hành động ác của mình từ xưa tới nay.
Có sống với tâm từ bi đối với chúng sinh là chúng ta đã xã bỏ những hành động ác, không còn một hành động nào làm hại chúng sanh, thiên nhiên nữa. Do đó khi ta sống với đạo đức hiếu sinh thân hành qua lòng Từ Bi thì lòng Xã cũng ngầm có trong đó.

V.      Kết luận
Tóm lại đạo đức hiếu sinh thân hành là những hành hành động thiện biết thương yêu, thông cảm và đồng cảm với tất cả sự sống trên thế gian này.
          Đó là một nền đạo đức mà mọi người cần học tập, trau dồi, rèn luyện nhân cách sống của mình với tâm Từ Bi bao la rộng lớn.
          Nó có công năng giúp người ác thành người thiện, người dữ thành người hiền, và chuyển hóa được nhân quả khổ đau.
          Ước mong sao nền đạo đức này được phổ biến rộng rãi khắp thế giới, đem lại sự an vui và hạnh phúc cho cả hành tinh này.
          Những hành động trên là những hành động mà con luôn áp dụng hằng ngày, trong tu viện cũng như ở ngoài đời. Thật là hạnh phúc khi biết được Phật pháp, thật là hạnh phúc khi học được đạo đức hiếu sinh, biết thương người, thương các loài vật, thương cỏ cây và thương thiên nhiên. Có sống như vậy thì đúng là cách sống của một con người, đúng giá trị của một con người.

------------&&&-----------